مسمومیت بارداری | علل، علائم و درمان آن

مسمومیت بارداری یا پره اکلامپسی از جمله عوارض یا اختلالاتی است که در دوران بارداری ایجاد می شود. در این بیماری فشار خون زن باردار به طرز خطرناکی افزایش پیدا کرده و همراه آن نیز تورم یا ادم رگ ها و همچنین پروتئین در ادرار (پروتئینوریا) دیده می شود. در این حالت فشار خون از حالت عادی که 140/90 میلی متر جیوه است به 160/110 میلی متر جیوه می رسد. فشار خون بالا که مسبب مسمومیت بارداری است پس از هفته ی 20 بارداری ایجاد می شود. پره اکلامپسی بیشتر در بین زنانی دیده می شود که هرگز نوزادی به دنیا نیاورده اند و این بارداری مربوط به اولین فرزند آنهاست.(نولی پارا نامیده می شود). حدود 7٪ از کل زنانی که اولین بارداری خود را تجربه می کنند به پره اکلامپسی مبتلا می شوند. این بیماری بیشتر در مادران زیر 20 سال یا بالاتر از 35 سال دیده می شود. سایر عوامل خطر عبارتند از تغذیه نامناسب یا سو تغذیه ، بارداری چندقلویی (دوقلو ، سه قلو و غیره) ، فشار خون مزمن قبلی یا بیماری کلیوی ، دیابت ، زیادی مایع آمنیوتیک و … . به نظر می رسد تمایل به بروز پره اکلامپسی در خانواده ها نیز وجود دارد و دختران و خواهران زنانی که دچار پره اکلامپسی شده اند ، به احتمال زیاد به این بیماری مبتلا می شوند.

مسمومیت بارداری
علل و علائم پره اکلامپسی

متخصصان هنوز در تلاشند تا دلایل دقیق پره اکلامپسی را درک کنند. اعتقاد بر این است که پره اکلامپسی هنگامی رخ می دهد که جفت و غشای مخاطی آن نتواند به عضله صاف (Tunica Media) عروق خونی مادر متصل شود و سلولهای اندوتلیال خود را جایگزین کند. در حالت عادی با متصل شدن جفت به عروق خونی مادر خونرسانی به جنین بدون نشت رگهای خونی صورت می گیرد. اما در مسمومیت بارداری به دلیل عملکرد نامناسب جفت و عدم اتصال صحیح آن به عروق مادر، باعث نشت رگ های خونی می گردد که در پی آن مایعات رگ های خونی نشت و در بدن پخش می شوند و موجب تورم دست، پا و سایر اندام ها می گردد که به این حالت ادم ( تورم پوست به علت جمع شدن آب در زیر آن ) گفته میشود که یکی از علائم مسمومیت بارداری است. اثر این بیماری به طور کلی بر سایر اندام ها به صورت زیر است :

بافت های بدن: هنگامی که رگ های خونی نشت می کنند اجازه می دهند مایعات به داخل بافت های بدن وارد شود.که نتیجه آن تورم در دست ها ، پاها ، بازوها و صورت است. در حالی که بسیاری از زنان باردار تورم در پاها و گاهی در دستان خود را تجربه می کنند اما تورم در اندام فوقانی و صورت نشانه یک مشکل جدی تر است. با احتباس مایعات در این بافت ها ، ممکن است خانم باردار افزایش وزن قابل توجهی را نیز تجربه کند.
مغز: عروق دارای نشت می توانند باعث آسیب در مغز و در نتیجه تشنج یا کما شوند.
چشم ها : زن باردار ممکن است به علت مسمومیت بارداری دچار مشکلاتی در بینایی یا تاری دید گردد و در موارد شدید ممکن است باعث آسیب به شبکیه شود.
ریه ها: مسمومیت بارداری همچنین ممکن است ریه را نیز در گیر کند. در این حالت با نشت مایعات در رگ های خونی باعث ایجاد حالت نفس نفس زدن شود.
کبد : عروق نشتی باعث تورم کبد نیز می گردد. کبد ممکن است به یک عارضه جدی از به نام سندرم HELLP درگیر شود که نتیجه پره اکلامپسی است. در این سندرم ، گلبول های قرمز به طور غیر طبیعی از بین می روند (باعث ایجاد کم خونی می گردد) ، همچنین آنزیم های کبدی نیز به طور غیر طبیعی افزایش پیدا می کنند. در مسمومیت بارداری که کبد درگیر می شود ممکن است عدم لخته شدن خون در اثر کمبود پلاکت نیز رخ دهد.
کلیه ها: در مسمومیت بارداری مویرگهای کوچک در کلیه ها نیز می توانند نشت کنند که یکی از علائم این عارضه نیز می باشد. به طور معمول ، سیستم فیلتراسیون در حالت نرمال ممکن است مولکول های بزرگ و مشتقات پروتئینی را از جریان خون خارج و وارد به ادرار وارد کند. اما در مسمومیت بارداری مویرگ های کلیوی دچار نشتی شده و باعث می شوند که پروتئین به ادرار ریخته شود. وجود پروتئین در ادرار یک مشکل بسیار و اغلب منجر به تولد نوزادی با وزن کم می شود. نوزادانی که مادران دچار مسمومیت بارداری، علی الخصوص دفع پروتئین از طریق هستند در معرض عوارض جدی می باشند که به ندرت خطر مرگ را نیز به دنبال دارد.
فشار خون: و اما اصلی ترین علامت مسمومیت بارداری یا پره اکلامپسی داشتن فشار خون بالاست. در این حالت به دلیل اینکه عروق و مویرگ های خونی دچار نشتی شده اند و حجم خون موجود در آنها از حالت عادی کمتر است، قلب با پمپاژ مقدار بیشتری خون با هر انقباض سعی در جبران این کمبود دارد. در این شرایط معمولاً قطر رگهای خونی منبسط می شوند (اتساع می یابند) تا فشار و کار بر روی قلب کاهش یابد. در نتیجه در مسمومیت بارداری، رگ های خونی به طور غیر طبیعی منقبض می شوند که این باعث افزایش فشار خون می شود.

درمان پره اکلامپسی

درمان این اختلال بسته به شدت و علائم آن می تواند متفاوت باشد. گاهی زن باردار در اثر شدت علائم مسمومیت بارداری ممکن است نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشد.در موارد خفیف تر فرد می تواند در خانه تحت درمان و استراحت قرار گیرد. داروهایی که برای درمان مسمومیت بارداری توسط پزشک تجویز می گردد معمولا داروهایی است که باعث کاهش فشارخون می گردد. همچنین به علت خطرات گفته شده در بالا که احتمال آسیب مغزی و تشنج نیز وجود دارد، داروهای ضد تشنج نیز ممکن است توسط پزشک تجویز گردد. در نهایت اگر حال زن باردار در اثر مسمومیت بارداری وخیم شد، با تشخیص پزشک ممکن است زایمان زودهنگام نیز انجام گیرد. رژیم غذایی مناسب که دارای غلات، حبوبات و سبزیجات تازه است نیز می تواند به کنترل علائم بیماری کمک کند.

 

تیم فنی

پاسخ

مدت زمان مطالعه ۵ دقیقه