مراقبت های دوران بارداری

مراقبت های دوران بارداری

مراقبت های دوران بارداری شامل ویزیت هایی است که به صورت مرتب و با فواصل منظم جهت خانم باردار انجام می شود . هدف از این مراقبت ها کاهش مرگ و میر مادر و نوزاد و کاهش عوارض حاملگی می باشد. مطالعات نشان داده که در صورت عدم استفاده از مراقبت در دوران بارداری میزان زایمان زودرس دو برابر می شود . میزان مرده زایی در زمان استفاده از مراقبت های دوران بارداری ۲٫۷ درصد می باشد ، درصورتی که در زنانی که از مراقبت های دوران بارداری استفاده نمی کنند حدود ۱۴٫۱ درصد است .

مراقبت-های-دوران-بارداری-

همچنین در موارد استفاده از مراقبت بارداری میزان مرگ نوزاد به دلیل جفت سر راهی ،محدودیت رشد جنین و حاملگی پس از موعد کاهش می یابد. اولین گام در مراقبت های دوران بارداری ، تشخیص حاملگی می باشد  . زنان معمولا با علائم حاملگی و احتمالا با نتیجه مثبت تست اداری مراجعه میکنند . از آزمایش خون ( BHCG) نیز جهت تایید کامل حاملگی استفاده می شود .

نشانه ها و علائم حاملگی

1.آمنوره و یا قطع شدن سیکل قاعدگی در خانم هایی که به طور منظم پریود ماهانه داشته اند . البته ممکن است در ماه های اول حاملگی کمی خونریزی برای مادر اتفاق بیفتد که نشانه لانه گزینی جنین می باشد .

2.تغییرات رحم

از هفته های اول حاملگی ، اندازه رحم اساسا در قطر قدامی – خلفی افزایش می یابد . در هفته ۱۲ حاملگی رحم به صورت کروی شکل از لگن وارد شکم می شود .

3.تغییر در پستان و پوست

افزایش پیگمانتاسیون ( تیره شدن و یزرگ شدن پستان ) و تغییرات ظاهر استریاهای شکمی ( ترک های شکم ) در بارداری دیده می شود .

4.حرکت جنین

در بارداری اول ، مادر اولین حرکات جنین را بین ۱۸ الی ۲۰ هفته احساس می کند . از بارداری دوم به بعد مادر حرکات جنین را بین هفته ۱۶ الی ۱۸ حس می شود .

تشخیص حاملگی با سونوگرافی

با سونوگرافی ترنس واژینال TVS ساک حاملگی در هفته های ۴-۵ حاملگی مشاهده می شود . کیسه زرده در اواسط هفته پنجم دیده می شود و رویان یا جنین همراه ضربان قلب در هفته ششم دیده می شود . با سونوگرافی شکمی در هفته ۷ می توان ضربان قلب جنین را دید .

مدت حاملگی طبیعی

میانگین مدت حاملگی که از اولین روز آخرین پریود قاعدگی ( LMP )محاسبه می شود نزدیک به ۲۸۰ روز یا ۴۰ هفته است . یکی از روش های تعیین زمان مورد انتظار زایمان افزودن ۷ روز به تاریخ اولین روز از آخرین قاعدگی طبیعی و کم کردن سه ماه از تاریخ است . به عنوان مثال اگر آخرین پریود خانمی در ۲۰ دی ماه شروع شده باشد ، زمان مورد استفاده زایمان ۲۷ مهر ماه سال بعد در نظر گرفته می شود .

 سه ماهه های حاملگی

دوران حاملگی به 3 سه ماهه مساوی که هر کدام ۱۴ هفته است تقسیم می شود . سه ماهه اول تا پایان هفته ۱۴ ، سه ماهه دوم تا پایان هفته ۲۸ و سه ماهه سوم تا هفته ۲۹ تا هفته ۴۲ حاملگی می باشد .

وضعیت قبلی و فعلی سلامت

شرح حال دقیق بیماری های طبی و سابقه جراحی از خانم باردار باید اخذ شود .

همچنین اطلاعات مفصل در مورد زایمان قبلی باید داشته باشیم چون بسیاری از عوارض حاملگی قبلی معمولا در حاملگی های بعدی عود می کنند .

استعمال دخانیات و الکل در بارداری

استعمال دخانیات و عواقب نامطلوب قطعی همراه دارد .  خطر جفت سرراهی ، جدا شدن جفت ( دکولمان ) و پاره شدن زودرس کیسه آب در زنان سیگاری دو برابرمی باشد .
در نوزادان متولد شده در مادران سیگاری احتمال تولد نارس ، وزن کم هنگام تولد و سندرم مرگ ناگهانی شیرخوار بیشتر است .

همچنین خطر سقط و مرگ جنین و ناهنجاری های انگشتان جنین در مادران سیگاری افزایش می یابد .

علاوه بر کودکانی که در طی زندگی داخل رحمی با دخانیات در تماس بودند در معرض افزایش خطر آسم ، کولیک شیرخواران و چاقی دوران کودکی هستند .

اگر استعمال دخانیات در اوایل حاملگی و یا ترجیحا قبل از حاملگی ترک شود بهترین نتیجه حاصل می شود و ترک استعمال دخانیات در هر مرحله از زندگی باعث بهبود پیامدهای مادری و جنینی می شود .

مصرف الکل باعث سندرم الکل جنینی میشود که مشخصات آن شامل ناهنجاری و آنومالی های صورت ، اختلال عملکرد دستگاه عصبی مرکزی و محدودیت رشد جنین می باشد . زنان حامله و یا زنانی که قصد بارداری دارند باید از مصرف هر گونه نوشابه الکلی پرهیز کنند .

همچنین مصرف هروئین و سایر مواد مخدرها ، کوکائین ، آمفتامین ها و ماری جوانا ( گُل )برای مادر و جنین بسیار خطرناک می باشد.

اقدامات ضروری در اولین ویزیت بارداری

1.شرح حال و معاینه فیزیکی عمومی کامل خانم باردار ( شامل بررسی فشار خون ، وزن ، معاینه لگن ، ارتفاع رحم و ضربان قلب جنین)

2.بررسی سن بارداری

3.تست آزمایشگاهی شامل : شمارش سلول های خونی ، گروه خونی و RH ، غربالگری آنتی بادی HIV Ab  ، هپاتیت B ، سیفلیس و ایمنی در برابر سرخچه ، آزمایش ادرار و کشت ادرار ، قند خون ناشتا (  FBS ) و آزمایش تیروئید TSH

4.ارزیابی خطر حاملگی

عوامل زیادی وجود دارند که می توانند تاثیر نامطلوبی بر سلامت مادر یا جنین را اعمال کنند و به اصطلاح باعث ” حاملگی پر خطر ” شوند . برخی از مهم ترین آن ها شامل ( برخی از مهم ترین این عوامل در مقاله حاملگی های پر خطر به طور کامل توضیح داده می شود . )

بیماری قلبی ،دیابت شیرین ،سابقه خانوادگی یا شخصی اختلال ژنتیکی
فشار خون بالا،نارسایی کلیوی،
بیماری های ریوی،ایدز،سابقه آمبولی ریه یا ترومبوز وریدی عمقی،اختلالات خودایمنی ،جراحی برای کاهش وزن ( باریاتریک )،صرع،سرطان،اختلالات ساختاری یا کروموزومی جنین در گذشته یا حال ،تماس با دارو های مضر( تراتوژن )،عفونت یا تماس با میکروارگانیسم های مولد عفونت مادرزادی،حاملگی چند قلویی ، اختلالات شدید حجم مایع آمنیون

در تعداری از موارد ذکر شده ممکن است در روند بررسی و مراقبت از زنان و جنین آن ها ، دخالت پزشکان فوق تخصص طب مادری – جنینی ، متخصص ژنتیک ،متخصص کودکان ، متخصص بیهوشی و یا سایر متخصصان رشته های پزشکی ضرورت داشته باشد .

باتشکر مدیریت سایت کلینیک هرا